Chỉ số thống thạo Tiếng Anh và năng lực hội nhập – phát triển
Tiếng Việt

Trung tâm Khảo thí Tiếng Anh

Chỉ số thống thạo Tiếng Anh và năng lực hội nhập – phát triển

13:33 - 13-05-2015

Tổ chức giáo dục quốc tế trong lĩnh vực ngôn ngữ học thuật và trải nghiệm văn hóa EF (Education First) vừa công bố trong tháng 12/2014 ấn phẩm thứ 4: Chỉ số thông thạo tiếng Anh EPI (English Proficiency Index).

Trong năm 2013 EPI đã tiến hành các điều tra ở 63 quốc gia và các vùng lãnh thổ. Họ sử dụng bài kiểm tra của 750.000 người từ 18 tuổi trở lên. Họ cũng sử dụng số liệu của 7 năm, kể từ 2007 – năm đầu tiên thực hiện báo cáo về chỉ số này, để xem xét sự thay đổi về EPI của các quốc gia và khu vực. Sau khi phân tích theo từng khu vực, EF đã xem xét mối tương quan giữa EPI với các yếu tố xã hội và kinh tế, bao gồm thu nhập, mức độ thuận lợi trong việc kinh doanh, chất lượng cuộc sống, số năm được đào tạo trong nhà trường và mức độ sử dụng Internet. EPI chỉ ra những thực tế như sau:

1. Năng lực tiếng Anh tốt tương ứng với mức thu nhập cao hơn

Tiếng Anh ngày càng trở thành một yếu tố chủ chốt quyết định khả năng tìm việc làm. Ví dụ, ở Ấn Độ, nhân viên biết tiếng Anh thành thạo (tương đương B1 khung năng lực ngôn ngữ châu Âu) được trả lương cao hơn 34%, thậm chí những người có khả năng tiếng Anh thấp hơn B1, lương của họ cũng được cộng thêm 13%, cao hơn những người không biết tiếng Anh.

Mối quan hệ giữa sử dụng thông thạo tiếng Anh và thu nhập quốc dân trên đầu người thể hiện một vòng khép kín, theo đó, việc cải thiện sử dụng thông thạo tiếng Anh sẽ làm gia tăng thu nhập. Việc gia tăng thu nhập, đến lượt mình, lại làm cho chính phủ có nhiều tiền hơn để đầu tư vào việc dạy và học tiếng Anh.

Mối quan hệ trên cũng được áp dụng trên một quy mô nhỏ hơn, trong đó việc cải thiện các kỹ năng Tiếng Anh cho phép các cá nhân ứng tuyển vào những việc tốt hơn, và do đó, nâng cao tiêu chuẩn đời sống cho họ kể cả vật chất và tinh thần.

2. Tiếng Anh tạo thuận lợi trong kinh doanh

Ở những nước như Việt Nam, khi tiếng Anh là ngoại ngữ, hoạt động kinh doanh sẽ tốt hơn, nếu khả năng thông thạo ngoại ngữ cao hơn. Từ trước đến nay nhiều tập đoàn kinh doanh quốc tế chỉ sử dụng tiếng Anh vào công việc kinh doanh. Điều này càng đúng. Ví dụ, Nokia, Samsung hay Renault đang dùng tiếng Anh như ngôn ngữ chung của công ty trên khắp thế giới. Những công ty không sử dụng tiếng Anh sẽ tụt lại phía sau các đối thủ cạnh tranh.

Mức độ thông thạo tiếng Anh làm gia tăng năng lực cạnh tranh, bởi vì toàn cầu hóa đang thúc đẩy các công ty mở rộng kinh doanh ra ngoài lãnh thổ quốc gia và trở thành các công ty quốc tế, hay các công ty xuyên quốc gia. Những công ty này đòi hỏi phải có khả năng giao dịch bằng tiếng Anh thông thạo với khách hàng, với đối tác nước ngoài. Do vậy, họ phải đào tạo, tuyển mộ những người có năng lực thông thạo tiếng Anh. Những nhân viên biết tiếng Anh có chất lượng cao sẽ là đảm bảo chắc chắn nhất cho thành công của các công ty quốc tế, hay các công ty đa quốc gia ở nước ngoài và trên toàn thế giới.

Thông thạo tiếng Anh giảm thiểu thiệt hại do rào cản giao tiếp gây ra. Sự khác biệt văn hóa – ngôn ngữ cản trở hoạt động kinh doanh quốc tế. Theo một nghiên cứu của cơ quan tình báo kinh tế (Inteligence Unit) 64% lãnh đạo doanh nghiệp cho biết sự khác biệt trong văn hóa- ngôn ngữ khiến họ gặp khó khăn khi thực hiện các mục tiêu kinh doanh ở nước ngoài việc mở rộng thị trường trên thế giới. Hơn nữa, 70% cho biết, họ cũng phải đối mặt với khó khăn khi giao tiếp với khách hàng.

Thông thạo tiếng Anh giúp ổn định hoạt động kinh doanh. Vẫn theo báo cáo trên, gần 90%, trong số 572 giám đốc được hỏi có biết: nếu nhân viên của họ không biết và có kỹ năng giao tiếp tiếng Anh, thì lợi nhuận, doanh thu và thị phần của họ tăng lên nhanh chóng, cơ hội mở rộng kinh doanh sẽ tốt hơn, giảm thiểu thiệt hại về uy tín, về lợi nhuận do khiếm khuyết về hiểu biết văn hóa, thiếu năng lực về ngôn ngữ gây ra.

Các chỉ số chất lượng cuộc sống, chỉ số phát triển con người, chỉ số thịnh vượng của Hegatum có mối quan hệ mật thiết với chỉ số thông thạo tiếng Anh. Chỉ số thông thạo tiếng Anh xem xét đến khả năng làm việc, khả năng thành công. Chỉ số phát triển con người xem xét các yếu tố như sự giáo dục, tuổi thọ và thu nhập. Chỉ số thịnh vượng bao gồm các yếu tố như phát triển kinh tế, doanh nghiệp và cơ hội, giáo dục, sức khỏe, an sinh, tự do cá nhân và vốn xã hội. Ba chỉ tiêu này liên quan tương tác và có mối liên hệ biện chứng với nhau, trong đó chỉ số thông thạo tiếng Anh vừa là tiền đề vừa là chất xúc tác cho hai chỉ số kia phát triển.

Hãy nhìn vào các quốc gia có chỉ số thông thạo tiếng Anh thấp, chúng ta sẽ không thấy nước nào có hai chỉ số kia cao. Thế nhưng, các nước có chỉ số thông thạo tiếng Anh cao, thì hai chỉ số phát triển con người và chỉ số thịnh vượng của họ đều cao. Ví dụ, theo điều tra của EF, các nước có EPI ở nhóm cao nhất (Đan Mạch, Hà Lan, Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan, Ba Lan và áo) thì GDP của họ cũng cao nhất.

Có hai yếu tố khác tác động mạnh mẽ đến chỉ số thông thạo tiếng Anh số năm được đào tạo ở trường trong hệ thống giáo dục và mức độ phổ cập Internet.

Số thời gian đào tạo càng dài, chỉ số thông thạo tiếng Anh càng cao. Tiếng Anh, hay các ngoại ngữ khác cũng vậy, là môn học kỹ năng. Luyện càng nhiều càng tốt và phải tự khổ luyện, nó không phải là môn kiến thức (knowledge), nên không thể học theo lối nghiên cứu.

Mức độ phổ cập Internet cũng góp phần đáng kể vào việc cải thiện, nâng cao chỉ số thông thạo tiếng Anh. Sử dụng công cụ trực tuyến là một cách để tự nâng cao trình độ các kỹ năng tiếng Anh, giúp mọi người truy cập tốt hơn vào các công cụ và các nguồn tham khảo trực tuyến. Với việc học một ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng, người học phải thực hành rất nhiều và thường xuyên. Internet cung cấp một nền tảng giao tiếp không biên giới để cho người học tương tác với nhau. Internet đã và đang là công cụ hữu ích với người muốn nâng cao chỉ số thông thạo tiếng Anh.

Việt Nam đã có những tiến bộ đáng kể trong việc đào tạo tiếng Anh. Chính phủ đã có kế hoạch đẩy mạnh tiến bộ của việc đào tạo tiếng Anh Chính phủ đã thông qua Quyết định số 1400/2008/QĐ- CP tuyên bố đến năm 2008 ngoại ngữ sẽ là lợi thế cạnh tranh trong công cuộc phát triển của nhân dân Việt Nam. Chính phủ dự định chi 450 triệu đô la Mỹ từ 2008 đến 2020 cho việc học ngoại ngữ và 85% khoản chi ngân sách này dành cho việc đào tạo người dạy. Tuy nhiên, cho đến nay cũng chưa thấy nhiều cải thiện trong chỉ số thông thạo tiếng Anh của người Việt. Cụ thể là trong bảng xếp hạng của EF có cấp: rất cao, cao, trung bình, thấp và rất thấp. Việt Nam được xếp đứng thứ 2 trong loại thấp và thứ 33 trong tổng số 63 quốc gia.

Chỉ số thông thạo tiếng Anh trong giáo viên các trường phổ thông, sau hơn một nửa thời gian của đề án, chưa thấy bến bờ là đâu. Nếu giáo viên phổ thông chưa đạt trình độ B1, giảng viên đại học, cao đẳng chưa đạt C1, thì ai dám bảo đảm sinh viên đạt B, sinh viên chuyên ngữ đạt C1 như khung năng lực ngôn ngữ của Chính phủ đề ra? Việc xếp loại cho chúng ta thấy đến năm 2020 có đạt được mục tiêu hay không đòi hỏi rất nhiều tiền của, sức lực và đặc biệt là tư duy mới trong chiến lược đào tạo ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng.

Tóm lại, để nâng cao chỉ số thông thạo tiếng Anh của người Việt chúng tôi khuyến nghị:

- Xây dựng các mục tiêu cụ thể ở từng trường, từng đơn vị, trước hết là có kế hoạch bồi dưỡng nhanh chóng chỉ số thông thạo tiếng Anh của thầy, cô giáo dạy tiếng Anh ở mọi cấp;

- Bồi dưỡng các thầy, cô và chỉ cho họ biết rằng dạy tiếng Anh là giúp người học hình thành những thói quen mới về ngôn ngữ. Muốn vậy, phải luyện tập không biết mệt mỏi, thường xuyên, liên tục, mọi nơi, mọi lúc, bằng mọi phương tiện có thể;

- Cần xóa bỏ định kiến cho rằng phải đọc “rất Anh”, “rất Mỹ”,phải nói đúng ngữ pháp, đúng quy tắc,…Những định kiến này làm thui chột ham muốn học hỏi. Tất nhiên, chúng ta không cổ vũ cho cách học bát nháo, tùy tiện, hay học tiếng Anh “bồi”. Thực tế của việc dạy ngữ pháp, dạy dịch của người Việt nhiều năm nay đã làm giảm chỉ số thông thạo tiếng Anh của học sinh, sinh viên Việt Nam;

- Cần nhớ chức năng chủ yếu của ngoại ngữ là giao tiếp xã hội. Trong đó, khả năng giao tiếp bằng lời phải là những ưu tiên hàng đầu trong việc đào tạo, trong việc dạy. Do vậy, người dạy phải biết giao tiếp, phải có năng lực giao tiếp và biết kết hợp ngôn ngữ với văn hóa. Sai ngữ pháp không sao, nhưng sai về văn hóa có thể dẫn đến thất bại trong giao tiếp. Vì thế, chúng ta phải tính đến khả năng giao tiếp trong việc dạy. Hãy dạy để học sinh, sinh viên biết nói trước, mà muốn nói, thì họ phải nghe. Tạo môi trường để họ nghe và nói. Nghe được, họ sẽ nói được và sẽ ham học.

- Cuối cùng cần có đội ngũ thầy, cô giáo được đào tạo bài bản, thực sự có kiến thức, say sưa, nhiệt tình thổi vào người học những đam mê; tạo cho họ động lực và trang bị cho họ phương pháp học tập, rèn luyện để nâng cao EPI, góp phần hoàn thành mục tiêu của đề án ngoại ngữ 2020 của Chính phủ và thay đổi vị trí EPI của Việt Nam trên thế giới./.

Tháng 12- 2014

GS.TS Nguyễn Trọng Đàn

(Chủ tịch HKA)

 

  • tags
Tin khác